Chiến thuật và sát pháp cờ tướng phải biết
Ván cờ giữa những người mới chơi được quyết định bằng chiến thuật: một quân bỏ quên không ai bảo vệ, một nước chiếu không nhìn thấy, một nước chiếu bí trong hai nước bị bỏ lỡ. Tin vui là cũng chỉ chừng mười mấy đòn lặp đi lặp lại. Học một lần, bạn sẽ bắt đầu thấy chúng trong chính ván cờ của mình. Mỗi đòn dưới đây có tên gọi mà dân cờ dùng từ hàng trăm năm nay, và ChessZing có hàng trăm thế cờ để luyện cho từng đòn.
Chiếu rút
Xe hoặc Pháo của bạn đang cùng hàng hoặc cùng cột với Tướng đối phương, nhưng một quân của chính bạn đứng chắn ở giữa. Di chuyển quân đó, nước chiếu lộ ra. Quân vừa đi được phép ăn bất cứ thứ gì, vì đối phương phải lo thoát chiếu trước. Chiếu rút bằng Pháo đặc biệt hiểm: quân vừa đi chính là ngòi, ngòi tránh ra là Pháo nổ ngay.
Đòn đôi: một quân nhắm hai mục tiêu
Một quân tấn công hai thứ cùng lúc, đối phương chỉ cứu được một. Mã là vua của đòn đôi vì nó nhắm vào những điểm mà không quân đi thẳng nào che được. Mã chiếu Tướng đồng thời bắt Xe là cách thắng quân hay gặp nhất. Pháo cũng đánh đòn đôi được, thường là vừa bắt quân vừa doạ chiếu bí.
Ghim và cản
Quân không thể di chuyển vì hễ đi là hở Tướng, ta gọi là bị ghim. Xe ghim theo hàng và cột; Pháo ghim khi có ngòi ở giữa. Phiên bản chỉ có trong cờ tướng: dùng quân của mình đứng cản chân Mã hoặc bịt mắt Tượng đối phương, khiến một quân phòng thủ trông có vẻ sẵn sàng nhưng thật ra đang chôn chân tại chỗ.
Trùng Pháo (重炮)
Hai Pháo cùng một cột nhắm vào Tướng, Pháo trước làm ngòi cho Pháo sau. Pháo trước tự nó không chiếu, nhưng ăn nó thì Pháo sau ăn lại, và Tướng không có quân nào để chắn vào giữa, vì quân chắn chỉ trở thành ngòi mới. Thường là chiếu bí, trừ khi Tướng còn bước ngang được.
Mã hậu Pháo (马后炮)
Mã đáp xuống cách Tướng hai điểm về phía trước, Pháo đứng cùng cột phía sau Mã, chiếu qua ngòi Mã. Mã vừa là ngòi, vừa khống chế các điểm Tướng muốn chạy tới. "Mã hậu Pháo" nổi tiếng tới mức thành thành ngữ, chỉ sự giúp đỡ đến quá muộn.
Ngoạ tào Mã (卧槽马)
Mã chiếu từ điểm chéo trước góc cung, điểm mà dân cờ gọi là "ngoạ tào". Từ đó Mã khống chế tâm cung, và một quân Xe ở hàng đáy hoặc cột biên sẽ kết thúc ván cờ. Rất nhiều sát pháp Xe Mã là biến thể của đúng một ý này.
Thiết môn thuyên (铁门栓)
Một quân của bạn, thường là Xe hoặc Pháo, khoá chặt cột giữa để Tướng không bước ngang được. Quân thứ hai chiếu từ hàng đáy hoặc từ cánh, và Tướng không còn chỗ nào để đi. Cái tên nói lên tất cả: cột giữa bị cài then sắt.
Song Xe thác (双车错)
Hai Xe thay phiên nhau chiếu trên hai hàng hoặc hai cột kề nhau, dồn Tướng vào góc, nơi nước chiếu tiếp theo là chiếu bí. Đơn giản và tàn bạo; có hiệu quả bất cứ khi nào Sĩ đã mất hoặc đứng sai chỗ.
Lộ mặt Tướng dùng để tấn công
Tướng của chính bạn cũng lấy được ô của đối phương. Nếu Tướng địch không dám bước sang một cột vì Tướng bạn đang nhìn thẳng xuống cột đó, một nước Xe chiếu ngang có thể là chiếu bí. Ở tàn cuộc, hãy chủ động đưa Tướng ra giữa cung; đó là quân tấn công bị bỏ quên nhiều nhất trên bàn cờ.
Thí quân
Bỏ một quân để phá cung là chuyện bình thường trong cờ tướng. Đòn kinh điển là Xe ăn Sĩ giữa: Tướng buộc phải ăn lại, rồi Pháo hoặc Mã vào chiếu bí. Trước khi thí quân, hãy đếm các nước chiếu theo sau; nếu chuỗi đó không kết thúc bằng chiếu bí hoặc lấy lại quân, hãy giữ quân lại.
Câu hỏi thường gặp
Nên học chiến thuật trước hay khai cuộc trước?
Chiến thuật. Ván cờ ở mọi trình độ dưới cao thủ đều được quyết định bằng chiến thuật. Mỗi ngày mười phút giải thế cờ chiếu bí tăng trình nhanh hơn bất kỳ việc học khai cuộc nào.
Luyện các đòn này ở đâu?
Kho thế cờ của ChessZing có các mục sát pháp Xe Mã, Xe Pháo, song Pháo và nhiều mục khác, mỗi mục hàng trăm thế cờ với lời giải từng nước.
Làm sao để nhớ được các đòn?
Giải từng loại cho tới khi nước đầu tiên bật ra tự động, rồi một tuần sau quay lại giải tiếp. Tên gọi giúp bạn nhớ: nhẩm "ngoạ tào Mã" là hình dạng đòn hiện ra trong đầu.
Bài liên quan
- Khai cuộc cờ tướng: nên đi gì trong mười nước đầu
Ba nguyên tắc khai cuộc cờ tướng và năm khai cuộc người mới cần biết: Pháo đầu, Mã bình phong, Thuận Pháo và Nghịch Pháo, Tiên nhân chỉ lộ, Phi Tượng cục. Kèm các lỗi hay gặp.
- 12 mẹo chơi cờ tướng cho người mới
Lời khuyên thiết thực cho người mới chơi cờ tướng: ra quân nào trước, dùng Tốt thế nào, khi nào nên đổi quân, cách dùng Pháo và Mã, các tàn cuộc phải biết, và cách luyện tập.