Khai cuộc cờ tướng: nên đi gì trong mười nước đầu
Khai cuộc là mười đến mười lăm nước đầu, lúc hai bên đưa quân ra trận. Bạn không cần thuộc lòng những biến dài. Bạn cần ba nguyên tắc và vài thế trận quen thuộc, để vào trung cuộc với hai Xe đang hoạt động và Tướng được an toàn. Dưới đây là các khai cuộc gặp nhiều nhất, kèm ý tưởng đằng sau mỗi khai cuộc.
Ba nguyên tắc khai cuộc
Một, ra quân lớn: đưa Xe ra khỏi góc, nhảy Mã lên cột 3 và cột 7, giao việc cho từng con Pháo. Hai, tranh trung lộ: Tốt giữa và cột giữa quyết định ai được tấn công trước. Ba, giữ cung chắc: đừng đi Tướng, và đừng đổi Sĩ hay Tượng lấy một con Tốt.
Một phép thử đơn giản sau nước thứ 10: cả hai Xe của bạn đã rời hàng đáy chưa? Nếu chưa thì bạn nhiều khả năng đang chậm hơn đối phương.
Pháo đầu (中炮, Pháo 2 bình 5)
Nước đầu phổ biến nhất thế giới. Pháo nhảy ra cột giữa và lập tức đe doạ Tốt giữa, quân chỉ có Mã bảo vệ được. Nước này mở đường cho Xe cột 1 và dựng sẵn mũi tấn công thẳng vào cung. Nếu bạn mới chơi, hãy cầm Đỏ và đi Pháo đầu: kế hoạch đơn giản, và bạn học được cách tấn công.
Mã bình phong (屏风马)
Cách đáp chuẩn nhất với Pháo đầu. Đen đi Mã 8 tiến 7 và Mã 2 tiến 3, đặt hai Mã trước cung như một bức bình phong. Hai Mã cùng giữ Tốt giữa và giữ thế trận gọn gàng. Pháo đầu đối Bình phong Mã là khai cuộc gặp nhiều nhất trong cờ tướng, có cả những cuốn sách chỉ viết về nó. Hãy học cả hai phía.
Thuận Pháo và Nghịch Pháo (顺炮 và 列炮)
Đen cũng có thể đáp Pháo đầu bằng chính Pháo đầu của mình. Nếu hai Pháo vào cột giữa từ cùng một phía bàn cờ thì gọi là Thuận Pháo; từ hai phía khác nhau thì gọi là Nghịch Pháo (Liệt Pháo). Cả hai đều dẫn tới ván cờ mở, sắc bén, Xe ra rất nhanh và sai một nước là thua. Hợp với người thích chiến thuật.
Tiên nhân chỉ lộ (仙人指路)
Đỏ đẩy Tốt 3 tiến 1 hoặc Tốt 7 tiến 1. Trông khiêm tốn, nhưng nước này mở đường cho Mã, giữ mọi lựa chọn còn mở và chờ xem Đen định làm gì. Linh hoạt, khó chuẩn bị trước để chống lại, nên được nhiều kỳ thủ có kinh nghiệm ưa dùng.
Phi Tượng cục (飞相局)
Đỏ mở đầu bằng Tượng 3 tiến 5 hoặc Tượng 7 tiến 5, nối hai Tượng và củng cố cung trước khi làm bất cứ việc gì mạnh tay. Chắc chắn, kiên nhẫn, hợp với người thích ván cờ thế trận dài hơn là giao tranh sớm.
Vài nước đầu khác bạn sẽ gặp
Khởi Mã cục (起马局) ra Mã trước và thường chuyển về một trong các thế trận ở trên. Quá cung Pháo (过宫炮) đưa Pháo băng qua cung sang cánh bên kia để hỗ trợ Xe. Sĩ giác Pháo (士角炮) nép Pháo cạnh Sĩ để phòng thủ và chờ thời. Không nước nào trong số này là dở; chúng chỉ ít trực diện hơn Pháo đầu.
Lỗi khai cuộc hay gặp
Đẩy Tốt biên sớm: chẳng mở được gì. Đi Tướng: Tướng không nên nhúc nhích trước tàn cuộc. Đổi Xe lấy Mã hoặc Pháo: chín điểm đổi bốn. Lang thang với Pháo tới khi không còn ngòi. Để Mã đứng ở chỗ bị chính Tốt nhà cản chân mãi. Tránh được năm lỗi này là bạn đã hơn phần lớn người chơi nghiệp dư.
Câu hỏi thường gặp
Người mới nên học khai cuộc nào trước?
Pháo đầu khi cầm Đỏ và Bình phong Mã khi cầm Đen. Hai thế trận này dạy hai kế hoạch cơ bản, tấn công qua trung lộ và phòng thủ bằng thế trận gọn, và bạn sẽ gặp chúng trong hầu hết ván cờ.
Có cần thuộc lòng biến khai cuộc không?
Không. Hiểu vì sao mỗi quân đi tới chỗ đó giá trị hơn mười nước học thuộc. Chỉ cần nhớ bốn năm nước đầu của thế trận bạn thích.
ChessZing có cho biết ván vừa chơi là khai cuộc gì không?
Có. Trong và sau ván, danh sách nước đi hiện tên khai cuộc bằng tiếng Việt, tiếng Anh hoặc tiếng Trung tuỳ ngôn ngữ bạn chọn.
Bài liên quan
- Cách đi từng quân cờ tướng
Cách đi và cách ăn quân của từng quân cờ tướng, kèm luật cản chân Mã, mắt Tượng, ngòi của Pháo, Tốt qua sông và giá trị từng quân để đổi quân cho đúng.
- Chiến thuật và sát pháp cờ tướng phải biết
Các đòn chiến thuật cờ tướng cơ bản (chiếu rút, đòn đôi, ghim) và những sát pháp kinh điển: Trùng Pháo, Mã hậu Pháo, Ngoạ tào Mã, Thiết môn thuyên, Song Xe thác, lộ mặt Tướng, thí quân. Có thế cờ để luyện.